#echo banner="" พุทธศาสนาในฐานะรากฐานของวิทยาศาสตร์ 01 พระธรรมปิฎก/

คลิกเมาส์ที่ใดก็ได้ในเฟรมนี้เพื่อเรียกเมนูด่วน

พุทธศาสนาในฐานะรากฐานของวิทยาศาสตร์ 01

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต)

วัดญาณเวศกวัน ต.บางกระทึก อ.สามพราน จ.นครปฐม

ปาฐกถาพิเศษ วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ

ณ ห้องประชุมใหญ่ สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

จัดโดย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2534

จากหนังสือ ปฏิบัติธรรมให้ถูกทาง

คัดลอกจาก http://www.rit.ac.th/homepage-sc/charud/scibook/budddhist/index/index6.htm

สารบัญ

ปรับท่าทีและทำความเข้าใจกันก่อน

1. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีความสดใสที่แฝงความสับสน

คุณค่าที่ถูกสงสัย

เมื่อวิทยาศาสตร์แปลกหน้ากับธรรมชาติ

เพื่อนเก่าที่จะต้องทำความเข้าใจกันให้ดี

ก้าวถึงสุดแดน แต่ก็รู้ว่าไม่จบ

คุณค่าและความคิดที่ผลักดัน เบื้องหลังการกำเนิดและพัฒนาการของวิทยาศาสตร์

เบื้องหลังความเจริญคือเบื้องหลังความติดตัน

2. ศาสนากับวิทยาศาสตร์เริ่มร่วมแล้วร้างเริด

จุดเริ่มร่วมที่กลายเป็นจุดแยกห่างระหว่างศาสนากับวิทยาศาสตร์

ความแตกต่างที่ไม่ห่างจากความแม้นเหมือน

ความสดใสที่ไม่พ้นความสับสน

วิทยาศาสตร์เดียว ศาสนาเดียว หรือศาสนากับวิทยาศาสตร์ที่เป็นหนึ่งเดียว

เมื่อความมั่นใจในวิทยาศาสตร์สั่นคลอน แม้แต่ศาสนาแห่งการอ้อนวอนก็เฟื่องฟูได้

มนุษย์จะประสบคุณค่าสูงสุดได้ ต้องให้วิทยาศาสตร์กับศาสนาบรรลุจุดบรรจบ

3. วิทยาศาสตร์กับพุทธศาสนาจุดแยกหรือจุดบรรจบ

เป็นศาสนาเหมือนกันแต่ไม่เหมือนกัน

ศาสนาแห่งธรรมชาติ และการรับรู้ธรรมชาติด้วยปัญญา

ศาสนาแห่งการเพียรแก้ปัญหาด้วยการพัฒนาปัญญาของมนุษย์

แยกแล้วทิ้ง กับแยกไปเอาความจริง

4. พุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์ความต่างในความเหมือน

ศรัทธา จุดร่วมของพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์ที่เป็นจุดแยกจากศาสนาอื่นๆ

ศรัทธา จุดร่วมที่แตกต่างระหว่างพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์

ศรัทธาที่ครบชุด ต้องทั้งมนุษย์ ธรรมชาติ และ สังคม

ทำท่าจะเหมือนแต่ไม่เหมือน

แดนแห่งความรู้ ขอบเขตและเป้าหมายที่ไม่เหมือนกัน

วิธีเข้าถึงความรู้ แนวทางที่ตรงกันแต่เน้นต่างกัน

วิธีเข้าถึงความจริง จุดเน้นและการใช้ต่างที่ทำให้ห่างไกลกัน

5. สุดแดนวิทย์เข้ามาจ่อแดนจิต

ก้าวยิ่งใหญ่สู่ความตระหนักรู้ในขีดวิสัยของวิทยาศาสตร์

โลกวัตถุ: ในแดนตัวเองที่วิทยาศาสตร์ยังไปไม่จบ

จริยธรรม: ด้านหน้าที่รอประลองของแดนนามธรรมแห่งจิต

วิทยาศาสตร์ : ต้นวงจรที่เฉออกไปจากมนุษย์

ศาสนาที่แท้เป็นฐานกำเนิดของวิทยาศาสตร์

สู่การยอมรับคุณค่าและประสบการณ์ทางอินทรีย์ที่ 6

6. ข้อเสนอเบ็ดเตล็ดเพื่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์

การยอมรับความ "ไม่เพียงพอ" ของวิทยาศาสตร์

ความ "รอไม่ได้" เป็นภาวะที่ต้องยอมรับด้วย

จัดปรับเรื่องคุณค่าให้ถูก เข้าใจ สุข - ทุกข์ ให้ตรง ปัญหาการพัฒนาจึงจะแก้ได้

ส่งเสริมเทคโนโลยีที่ไม่สร้างสรรค์และไม่สร้างปัญหา

การแก้ปัญหาที่ถ่วงการพัฒนาวิทยาศาสตร์ในสังคมไทย

มีแต่วัฒนธรรมเทคโนโลยี ขาดวัฒนธรรมวิทยาศาสตร์

การมองความเจริญแบบนักเสพผลไม่มองแบบนักสร้างเหตุ

การอบรมเลี้ยงดูเด็กแบบส่งเสริมตัณหาไม่ส่งเสริมฉันทะ

ความอ่อนในอุเบกขา ไม่ให้โอกาสแก่เด็กที่จะพัฒนา

ขาดการปลูกฝังความใฝ่ความรู้อย่างบริสุทธ์ใจ

ลักษณะจิตใจแบบผู้ตามรอรับ ขาดความเป็นผู้นำและเป็นผู้ให้

ได้ผู้เรียนจบ แต่อาจจะไม่ได้บัณฑิต

นโยบายของรัฐควรต้องเน้นการส่งเสริมวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์